αὐτὸς + μάτην

Validation

No

Word-form

αὐτόματον

Transliteration (Word)

automatos

English translation (word)

acting of one's own will, self-acting

Transliteration (Etymon)

auto + matēn

English translation (etymon)

self, myself + in vain, at random

Author

Aristotle

Century

4 BC

Source

Id

Ref.

Physics II.6, 197b20-30

Ed.

E. H. Warmington The Loeb Classical Library, 1970.

Quotation


ἀπὸ τύχης δέ, τούτων ὅσα ἀπὸ τοῦ αὐτομάτου γίγνεται τῶν προαιρετῶν τοῖς ἔχουσι προαίρεσιν. (Σημεῖον δὲ τὸ μάτην, ὅτι λέγεται ὅταν μὴ γένηται τὸ ἕνεκα ἄλλου ἐκείνου ἕνεκα,...ὡς τοῦτο ὂν τὸ μάτην, τὸ πεφυκὸς ἄλλου ἕνεκα, ὅταν μὴ περαίνῃ ἐκεῖνο οὗ ἕνεκα ἦν καὶ ἐπεφύκειοὕτω δὴ τὸ αὐτόματον καὶ κατὰ τὸ ὄνομα ὅταν αὐτὸ μάτην γένηται·  

Translation (En)

and in the special cases where such a result spings from deliberate action (though not aimed at it) on the part of a being capable of choice, we may say that it comes by tyche. (The etymology of automaton indicated this; for the expression maten -'for nothing', 'to no purpose'- is used in cases where the end of purpose is not realized, but only the means to it...meaning by this phrase what fails to accomplish that purpose to which it is naturally a means... So then automaton, as the form of the word implies, means an occurence that is in itself (auto) to no purpose (matēn). (Transl. by Ph. H. Wicksteed & F. M. Conford).

Other translation(s)

Modern Greek: ...και στις περιπτώσεις εκείνες όπου ένα τέτοιο αποτέλεσμα προέρχεται αυτόματα από μέρους ενός όντος που χαρακτηρίζεται από το ότι έχει επιλογή, μπορούμε να πούμε ότι προέρχεται "από τύχη". (Η ετυμολογία του "αυτόματου" το δείχνει αυτό: γιατί το "μάτην" που σημαίνει 'για κανένα σκοπό', 'για το τίποτα', χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις στις οποίες ο σκοπός δεν πραγματοποιείται, αλλά μόνο το μέσο για την επίτευξή του. Σημαίνει λοιπόν αυτό που αποτυγχάνει να επιτύχει τον σκοπό για τον οποίο αποτελεί από τη φύση μέσο...Έτσι, το αυτόματο, όπως δηλώνει η λέξη, σημαίνει αυτό που συμβαίνει από μόνο του (αυτό) χωρίς σκοπό (μάτην).   

Parallels

Philoponus, On Aristotle’s Physics 289.28-290.3

τὸ αὐτόματον τοιοῦτόν ἐστιν οἷον εἰρήκαμεν, τὸ παρακολουθοῦν τοῖς ἕνεκά του, ὅταν μὴ αὐτοῦ ἐκείνου ἕνεκα γένωνται, καὶ αὐτὴ ἡ τοῦ ὀνόματος ἐτυμολογία· παρῆκται γὰρ ἀπὸ τοῦ «μάτην» (σύγκειται γὰρ παρὰ τὸ «αὐτό» καὶ τὸ «μάτην»), <μάτην> δὲ ἐκεῖνα λέγονται εἶναι, οἷς οὐκ ἀπαντᾷ τὸ τέλος οὗ ἕνεκα γίνεται.

Modern etymology

Composed by “αὐτός” and a second term “-ματος”, belonging to the root of “μέμονα, μέμαμεν, μένος” etc. (Chantraine 143).

Persistence in modern Greek

The adjective “αυτόματος, -η, -ο” and the noun “το αυτόματο” are still used in MG denoting: 1. an action happening without participation of willingness, 2. a mechanism functioning without human interference (Triandafyllidis Dict. of MG).